Blog o architekturze i nieruchomościach

Pałace

26Gmina Hyżna położona jest w południowej części powiatu rzeszowskiego. Pierwsze wzmianki o istnieniu tu dworu pochodzą z 1716 roku. W owych czasach oprócz budynku dworu, były tutaj również sad i ogród. Ślady w terenie wskazują, że były to barokowe ogrody tarasowe. Ludwik Jędrzejowicz dokonał tu w 1790 roku gruntownej przebudowy w stylu klasycystycznym. Oprócz zmian w budynku dworskim, zmieniono wcześniej istniejące ogrody na modny wówczas park krajobrazowy. Po II wojnie światowej, we dworze znajdowała się szkoła podstawowa. Po wybudowaniu nowej szkoły, od 1972 roku, budynek stał pusty, powoli popadając w ruinę. Budynek w obecnym stanie to murowana i otynkowana piętrowa budowla, częściowo podpiwniczona. Z piętrowej bryły dworu od strony południowo – wschodniej, wyodrębnia się czteroboczna wieża. Po stronie południowej znajduje się loggia, biegnąca wzdłuż całej szerokości budynku. Dwór wraz z loggią przykryty jest czterospadowym dachem, pokrytym sześcioma drewnianymi kolumnami. Z dawnego parku dworskiego pozostało zaledwie kilka dębów, lip i grabów. Boguchwała to wieś położona na południe od Rzeszowa. Miejscowość godna jest zwiedzenia z powodu kilku obiektów zabytkowych o znacznej wartości. Jednym z nich jest zespół pałacowy, malowniczo położony na opadającej skarpie. Pałac otoczony jest od południa i wschodu parkiem, a od północy graniczy z kościołem. Stanowi on dzisiaj fragment większej symetrycznej całości i składa się z pawilonu piętrowego i parterowego łącznika. Całość ma formę prostokąta. Część środkowa i wschodnia głównego korpusu pałacowego, została spalona w 1751 roku. W latach 1901 – 1902, odbudowany został portyk i część łącznika parterowego. Istotnym komponentem założenia pałacowego był park i jego część ogrodowa. Główne elementy tej części to dwa murowane z głazów ciosanego kamienia tarasy, schody z kamiennymi wazonami, teren dawnego stawu z wyspą oraz punkt widokowy. Inne zabytkowe obiekty związane z otoczenie parku to murowany spichlerz, powstały około 1850 roku, w którym obecnie mieści się Gminna Biblioteka Publiczna, oraz kamienna figura św. Jana Nepomucena.

Dukla i Haczow

25Dukla położona jest w południowo – wschodniej części powiatu krośnieńskiego. Znajduje się tu zespół pałacowo – parkowy, który w ciągu wieku przechodził kilka faz gruntownej przebudowy, zmieniając styl, kształt i wielkość. Na początku XVII wieku, Dukla wraz z okolicznymi wsiami, wchodziła w skład dóbr Męcińskich. Według słów autora Monografii Dukli, w tym okresie istniały dwa dwory. Jeden z folwarkiem należał do Wojciecha Męcińskiego, drugi, zwany Starym Zamkiem znajdował się w ruinie. Przekształcenie zamku w późnobarokową rezydencję w stylu francusko – saskim, odbywało się pod kierunkiem Leonarda Andrusa. W rezultacie przeprowadzonych prac, rozbudowano pałac w części zachodniej, co spowodowało, że jego kształt uległ znacznej zmianie. Główny wysiłek skierowano na wykwintne urządzenie wnętrz. Pomieszczenia na parterze miały charakter administracyjno – gospodarczy. Na piętrze znajdowały się apartamenty gospodarcze. Na drugiej kondygnacji, z kolei urządzono sale reprezentacyjne z kaplicą w stylu rokoko. Pałac ten oprócz pięknie dekorowanych wnętrz, posiadał pokaźną galerię obrazów. Niedaleko starego, drewnianego kościółka, w otoczeniu rozległego parku w Haczowie, znajdują się resztki dworu. Najstarszą jego częścią jest wschodnia część parteru, która ma system sklepień odpowiadający siedemnastowiecznemu podpiwniczeniu. Ten fragment budowli prawdopodobnie jest dziełem Marcina Jerzego Wybranowskiego, rotmistrza chorągwi królewicza Aleksandra. W skład zespołu dworskiego wchodzi oficyna dworska, wzniesiona w XVIII wieku. Dach mansardowy pokryto podczas remontu blachą miedzianą. Odsunięta nieco na południe od oficyny jest murowana dworska kaplica. Wzniesiona była około 1820 roku, jako pawilon ogrodowy. Kaplica ta w latach osiemdziesiątych, również została poddana pracom remontowym. W pewnym oddaleniu od dworu, w krajobrazowej części parku jest oranżeria z drugiej połowy XIX wieku. Ściana południowa była tu całkowicie przeszklona, a całość stanowiła romantyczną architekturę ogrodową. W części zachodniej parku, usytuowana jest brama wjazdowa z dwoma ceglanymi słupami.